In de Rotterdamse wijk Feijenoord is een van de vestigingen van het regionale opleidingscentrum het Albeda College gelegen. Verdeeld over diverse vestigingen geeft het Albeda College aan 23.000 deelnemers de mogelijkheid om beroepsopleidingen op vier verschillende niveaus te volgen. Ongeveer dertig procent van het onderwijs binnen het college steunt op ict. De werkprocessen en informatievoorziening zijn grotendeels afhankelijk van intranet en e-mail. In zijn kantoor vertelt de voorzitter van het College van Bestuur, Piet Boekhoud, over zijn werk op het Albeda College en de rol die oude en nieuwe media daarin spelen.
Generatie Einstein
Enige tijd geleden las Piet Boekhoud het boek Generatie Einstein. Hierin wordt beweerd dat jongeren door hun veelvuldige gebruik van nieuwe media veel sneller en associatiever kunnen denken dan volwassenen. Boekhoud denkt dat in dit boek de zaken te rooskleurig voorgesteld worden, al was het alleen maar omdat de manier waarop jongeren met nieuwe media omgaan per opleidingsniveau verschilt. “Niet alle jeugd kan snel en associatief denken en het is een fabel dat iedereen alles kan leren. Er zijn nu eenmaal kinderen die minder goed kunnen leren, ondanks dat ze hard hun best doen. Om het internet op een goede manier te gebruiken heb je een bepaalde structuur in je hoofd nodig. Pas als je in staat bent mentaal verbindingen te maken, kun je internet op een zinvolle manier gebruiken. En dat is niet voor iedereen weggelegd; voor de deelnemers van de onderste twee niveaus op ons college is het internet veel te ingewikkeld, die willen dingen juist zo simpel mogelijk houden. Dat zie je ook aan hun gebruik van de mobiele telefoon. Bellen en sms’en dat gaat nog net, maar ze branden hun handen niet aan de vele andere functies die deze telefoons hebben.”Misschien wordt er iets teveel invloed toegedicht aan de nieuwe media; zo gelooft Boekhoud niet dat het karakter van de mens wezenlijk is veranderd door de opkomst van nieuwe media, zoals nogal eens wordt beweerd. “Wel is er in sociaal opzicht misschien het een en ander veranderd. Dankzij moderne communicatietechnieken gaan mensen op een andere manier met elkaar om dan voorheen. Jongeren communiceren tegenwoordig via MSN en e-mail is volkomen ingeburgerd.”
Zingeving
Piet Boekhoud heeft uitgesproken ideeën over de plaats die een groot opleidingsinstituut als het Albeda College in-neemt in de samenleving. “Alles draait om gemak, genot en gewin. De samenleving hangt van evenementen aan elkaar en de anonimiteit overheerst. Wij willen daar als school iets tegenover stellen, we zijn een waardengedreven school.” Zingeving speelt een zeer belangrijke rol in het onderwijs op het Albeda College. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat er soms vervelende dingen op het college gebeuren. Zo waren jongeren van het Albeda College betrokken bij groepsverkrachtingen in Rotterdam en ook op het gebied van drugs- en alcoholgebruik ziet Boekhoud vreselijke dingen gebeuren. De problemen die Boekhoud op zijn school en in de samenleving signaleert, ziet hij terug in de manier waarop de media ingezet worden. “De media zijn niet de oorzaak van de problemen in de samenleving, maar bevestigen die wel. We zien onszelf en onze problemen voortdurend terug in de manier waarop de media ingezet worden.” Boekhoud denkt dat een van de belangrijkste problemen is dat deelnemers tegenwoordig als klant benaderd worden. “Als je leerlingen als klanten beschouwt, dan gaan ze dingen eisen. Ik denk juist dat het belangrijk is om kinderen op te voeden, om ze bij te brengen wat wij belangrijke normen en waarden vinden.”Niet alleen op school, maar in de hele samenleving ziet Boekhoud dat burgers te veel als consumenten worden beschouwd, ook de overheid doet hieraan mee. Toch is Boekhoud niet negatief over de moraal binnen de samenleving. “Ik denk dat uiteindelijk de wal het schip gaat keren. Mensen zijn op de langere termijn niet tevreden met een samenleving waarin genot, gemak en gewin de leidende principes zijn, maar zullen uiteindelijk kiezen voor vertrouwen, verbinding en verantwoordelijkheid. Ik zie bij mensen voldoende wil aanwezig om de samenleving op een positieve manier te veranderen. En we hebben een sterke overheid nodig die zegt hoe de dingen aangepakt gaan worden. De nieuwe media kunnen hierbij prima als hulpmiddel fungeren, maar uiteindelijk moeten de mensen het zelf doen.”
Educatieve televisie
Dat de media een belangrijk hulpmiddel kunnen zijn, ondervond Boekhoud toen hij het educatieve televisiekanaal ETV introduceerde. De wortels van dit idee liggen in 1993. “In die tijd vroeg ik me af hoe ik de allochtone ouders van mijn deelnemers kon bereiken. Deze ouders bleven bijna altijd binnenshuis en kwamen nooit eens op school kijken. Op een gegeven moment liep ik door een straat en viel mij de enorme hoeveelheid satellietschotels op. Kennelijk brachten deze mensen veel tijd voor de televisie door en ik realiseerde me dat de televisie het ideale middel was om deze groep ouders te bereiken.”Het balletje ging echt rollen toen de toenmalige minister van Onderwijs Loek Hermans samen met de gemeente Rotterdam subsidie beschikbaar stelden; zij zagen in het nieuwe kanaal een perfect inburgeringsmiddel. “Met de programma’s die we met ETV maken proberen we vooral mensen te activeren. We snijden een bepaald onderwerp aan en sporen vervolgens mensen aan om zelf in actie te komen. Vaak werkt dit goed. Zo meldden zich honderden mensen bij een in-formatiecentrum over analfabetisme dankzij een uitzending over dit onderwerp. Niet al die mensen zullen een taalcursus gaan volgen, maar het is al grote winst dat zoveel mensen zich zijn komen informeren.” ETV is een groot succes, vertelt Boekhoud. De kijkcijfers zijn goed en evenaren soms zelfs de kijkcijfers van TV Rijnmond. Inmiddels hebben de vier grote steden een ETV-zender en breidt de zender uit naar diverse andere plaatsen in Nederland.
